Poniższy tekst powstał "wieki temu", jednak nie znalazł się w miejscu, dla którego został napisany. W związku z tym został umieszczony tu.
o Węgliskach
DANE OGÓLNE
Węgliska, wieś na Płaskowyżu Kolbuszowkim.
Wchodzi w skład Gminy Rakszawa w północnej części Powiatu Łańcuckiego
(Województwo Podkarpackie). Liczy ok. 450 mieszkańców.
Szkoła Podstawowa. Brak zakładów pracy.
POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE
Węgliska położone są we Wschodniej części Płaskowyżu Kolbuszowskiego
(fragment Kotliny Sandomierskiej). Obszar ten charakteryzuje się
średnią wysokością 200 do 250m.n.p.m. Miejscowe wzniesienia
sięgają 270m.n.p.m.
Wieś leży w małej kotlinie otoczonej od południa, zachodu i północy łagodnymi wzniesieniami, a otwartej od wschodu w kierunku Rakszawy. Przez wieś płynie mała rzeka z lokalnymi dopływami. Niedaleko Węglisk znajdują się dwa najwyższe punkty Płaskowyżu Kolbuszowskiego, na Kątach Rakszawskich i w Medyni Głogowskiej.
Jeśli chcesz odszukać naszą miejscowość na mapie, to musisz mieć bardzo szczegółową mapę (skala poniżej 1:500000). Zlokalizuj miasto Rzeszów, następnie popatrz w prawo i odszukaj w odległości 17km miasto Łańcut. Teraz 10km do góry i masz Węgliska. Jeśli na Twojej mapie niema Węglisk, to może jest Rakszawa? Jeśli tak, to Węgliska są 2,5km na zachód.
HISTORIA
Pierwsze udokumentowane informacje o Węgliskach pochodzą z końca
XIX wieku. Mamy m. in. informacje o prowadzeniu nauczania w izbach
domów wiejskich. W latach 1909-1910 przy poparciu władz austriackich
wybudowano budynek szkoły. Budynek ten doznał poważnych zniszczeń
w latach I Wojny Światowej, ale udało się go odresteurować i mógł
służyć uczniom w okresie międzywojennym. W okresie Drugiej Wojny
Światowej w przywatnych mieszkaniach nauczycieli i gospodarzy
intensywnie prowadzono tajne nauczanie.
Po zakończeniu wojny budynek szkolny zajęty był przez stacjonujące tutaj wojska radzieckie. Dopiero w 1957 roku zaistniała możliwość przeprowadzenia kapitalnego remontu zniszczonego budynku i przywrócenia mu pierwotnego przeznaczenia. W niedługim czasie rozpoczęto także budowę nowego budynku szkolnego posiadającego cztery sale lekcyjne. Nową szkołę oddano do użytku 22 lipca 1961 roku.
Z biegiem lat szkoła przechodziła różne koleje losów. Początkowo była pełną szkołą podstawową, później stała się szkołą filialną Szkoły Podstawowej Nr 1 w Rakszawie, z nauczaniem tylko trzech pierwszych klas. Jeszcze później nauczanie rozszerzono do pięciu klas, by po dobudowaniu drugiej kondygnacji w okresie sierpień 1991 - wrzesień 1992, stać się z powrotem pełną szkołą podstawową.
W międzyczasie w trudnych początkach lat osiemdziesiątych, lokalna społeczność wspólnym wysiłkiem wybudowała kościół filialny parafii w Medynii Głogowskiej (do którego księża dojeżdżają z kościoła parafialnego odległego o ok. 5km) oraz remizę strażacką (w okresie rozbudowy szkoły prowadzono tam lekcje).
Lata dziewiędziesiąte były okresem dużych inwestycji w infrastrukturę lokalną. Nastąpiła unikalna wymiana instalacji elektryczej na kablową (zamiast drutów na słupach są specjalne kable, nie istnieje np. niebezpieczeństwo porażenia przy przypadkowym dotknięciu metalowym przedmiotem), wybudowano gazociąg i wodociąg. Przeprowadzono dwu-etapową telefonizację wsi w oparciu o system radiowy.
LUDNOŚĆ
Węgliska liczą ok. 450 mieszkańców w większości rdzennej ludności.
Napływ ludności z innych miejscowości jest prawie zerowy, natomiast
obserwuje się odpływ, szczególnie do dużych miast.
Ludność utrzymuje się głównie z pracy najemnej w okolicznych zakładach pracy i placówkach handlowych (w Rakszawie, Łańcucie, Rzeszowie). Znacznie zmalało w porównaniu z dawniejszymi latami znaczenie uprawy roli, chociaż mamy jeszcze gospodarzy, którzy cały swój dochód uzyskują ze sprzedaży płodów ziemi. Pewien udział ma też praca okresowa w wielkich miastach (np. Warszawie) oraz za granicą (Niemcy, Włochy). Bardzo mała część ludności próbuje (z różnymi skutkami) rozwinąć własną działalność gospodarczą.
KULTURA
W drugiej połowie lat osiemdziesiątych w remizie strażackiej mieścił się
klub wiejski, w którym ludność mogła wspólnie oglądać telewizję, czytać
prasę lub grać w gry planszowe. Wraz z przemianami ustrojowymi, klub
zlikwidowano (podobnie jak setki w innych wsiach).
W szkole znajduje się biblioteka pobliczna, organizowane są różne uroczystości (np. Wigilia dla samotnych), a także polekcyjne zajęcia dla młodzieży (tenis stołowy).
W kościele z kolei odbywają się uroczystości religijne, np. zorganizowana w czerwcu Procesja Bożego Ciała, w której uczestniczyła bardzo duża część mieszkańców i osób spoza Węglisk.
KLIMAT
Węgliska znajdują się we wschodniej części kraju, w związku z tym
klimat mamy kontynentalno-przejściowy. Lata są upalne ze średnimi
temperaturami powyżej 200C i dużą liczbą dni słonecznych.
Zimy z kolei należą do w miarę chłodnych ze średnimi temperaturami
stycznia w okolicy -40C. Pokrywa śnieżna występuje typowo
od połowy grudnia do połowy marca.
FLORA I FAUNA
Środowisko przyrodnicze Węglisk charaktryzuje się prawie całkowitym
brakiem skażeń przemysłowych. Poprawę przyniósł też spadek opłacalności
produkcji rolnej, co ograniczyło stosowanie nawozów sztucznych i oprysków.
Większość terenów na obszarze wsi jest przeznaczona pod uprawy (głównie zbóż i ziemników), chociaż ostatnio z powodu nieopłacalności nie wszystkie pola są odpowiednio zagospodarowane. Na terenach bardziej wilgotnych znajdują się łąki i pastwiska.
Węgliska otoczone są kordonem lasów iglastych (głownie sosna), a na terenach podmokłych lasów liściastych (buk, grab, osika, brzoza). W lasach można zbierać borówki, maliny i oczywiście grzyby.
Sarny, zające i dziki można spotkać nie tylko w lesie, ale także na polach i okolicznych drogach. Na stałe zadomowiły się u nas bociany, które co roku powracają, aby wychować swoje potomstwo. Dzięki istnieniu łąk, rzek i stawów mają wystarczającą ilość pożywienia.
